Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln

English | Deutsch

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Makkabeüs

Dit jaar, we schrijven inmiddels het joodse jaar 5777, vallen het christelijke Kerstfeest en het joodse Chanoeka samen. Chanoeka is verbonden met de naam van ‘Judas bijgenaamd Makkabeüs’, die de tempel in Jeruzalem heroverde en opnieuw inwijdde voor de joodse eredienst. Zijn bijnaam is wel in het Grieks overgeleverd (in de Bijbel, 1 Makkabeeën 2:4), maar niet in het Hebreeuws. Daardoor weten we eigenlijk niet of je de Hebreeuwse/Aramese naam moet schrijven als Maqabi of als Makabi.

En dat maakt voor de betekenis van die naam nogal verschil. מקביMaqabi zou afgeleid kunnen zijn van een woord מקבאmaqaba, dat ‘hamer’ betekent: een held die als een hamer de vijand op zijn kop timmert. מכביMakabi, de meer gangbare schrijfwijze, wordt meestal opgevat als een letterwoord. Het zou gaan om de beginletters van de woorden מי כמוך באלים יהוהmi kamocha ba’eliem ihwh, ‘Wie onder de goden is uw gelijke, HEER?’ (Exodus 15:11). Hiermee zou Makkabeüs’ vroomheid worden benadrukt.

In het Engels wordt het trouwens sowieso een (dubbele) c. Zo kennen we bijvoorbeeld de voetbalclub Maccabi Tel-Aviv. De naam van de oude held wordt tegenwoordig veel gebruikt voor zaken die te maken hebben met gezondheid en sport.

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, december 2016.

Donker Klezmer Genderneutraal? Arabreeuws Jad Wasjem DNEKNED Leven is het meervoud van lef Menora en minaret Makkabeüs Seksualiteit Ben-Hur Mijn of zijn Klemtoon-NBV Golgota Netanjahoe Rachmones – ech wel! Betselem Rosj Hasjana Namenmonument Attenojeleheine! Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …