Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln
English | Deutsch

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Ester

Op 15 en 16 maart is het weer Poeriem, het feest van de verijdelde massamoord op de Joden in Perzië. Het verhaal wordt verteld in het bijbelboek Ester, en Ester is ook de naam van de hoofdpersoon. Bij haar introductie lezen we dat ‘een zekere Mordechai, een Jood’, haar pleegvader was. ‘Na de dood van haar ouders had Mordechai haar als dochter aangenomen.’

Het Hebreeuws zoals we dat in de Bijbel aantreffen is op dit punt niet moeilijk. Er staat לבת – levat en dat betekent ‘als dochter’. Geen enkel probleem, neemt u dat van mij aan. Maar is het behalve makkelijk ook juist wat er staat? Daar blijkt verschillend over te worden gedacht. De middeleeuwse joodse bijbelcommentator Rasji verwijst hiervoor naar ‘onze geleerden’ en daarmee doelt hij op geleerden die we terugvinden in de Talmoed (Megilla 13a).

En wat zeggen die geleerden? Die zeggen dat er eigenlijk niet moet staan levat maar לבית – levayit. In het Hebreeuws is dat één letter extra. Maar die ene letter maakt een groot verschil: levayit betekent niet ‘als dochter’ maar ‘bij zich in huis’. Rasji voegt daar voor de zekerheid nog aan toe: ‘als vrouw’. Op die manier komen de verhoudingen behoorlijk anders te liggen. ‘Onze geleerden’ en onze bijbeltekst zitten hier niet helemaal op één lijn.

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, maart / april 2014.

Klezmer Genderneutraal? Arabreeuws Jad Wasjem DNEKNED Leven is het meervoud van lef Menora en minaret Makkabeüs Seksualiteit Ben-Hur Mijn of zijn Klemtoon-NBV Golgota Netanjahoe Rachmones – ech wel! Betselem Rosj Hasjana Namenmonument Attenojeleheine! Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …