Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln
English | Deutsch

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Mazzel

Van tijd tot tijd komen in dit rubriekje Nederlandse woorden voorbij die van Hebreeuwse origine zijn, zoals gein of bolleboos. Het begin van het nieuwe jaar is aanleiding om eens te kijken naar het woord mazzel. In het Nederlands is dat een duidelijk positief woord. We gebruiken het in de zin van geluk of succes. Je kan mazzel of een mazzeltje hebben en we roepen bij het afscheid soms ‘de mazzel’.

Die positieve lading heeft het Hebreeuwse woord מַזָּל – mazal niet. Het komt al in 2 Kon. 23:5 voor en betekent iets met sterren of sterrenbeelden. Dat is betrekkelijk neutraal, al mag je in deze bijbelpassage duidelijk niet aan ze offeren. Op enig moment is de gedachte ontstaan dat de sterren bepalend zijn voor wat er met je gebeurt. Maar of dat goed is of slecht staat nog te bezien (daar heb je dan weer astrologen voor en als heiden probeer je er met offers toch iets aan te doen).

Vandaar dat je er in het Hebreeuws altijd goed of slecht bij moet zeggen. Eigenlijk is het net als in het Engels: naast mazal tov (good luck) heb je ook mazal ra (bad luck). In Hebreeuws sprekende kring feliciteert men elkaar dan ook niet met mazzel zonder meer, maar met mazzeltof.

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, januari 2014.

Klezmer Genderneutraal? Arabreeuws Jad Wasjem DNEKNED Leven is het meervoud van lef Menora en minaret Makkabeüs Seksualiteit Ben-Hur Mijn of zijn Klemtoon-NBV Golgota Netanjahoe Rachmones – ech wel! Betselem Rosj Hasjana Namenmonument Attenojeleheine! Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …