Arian Verheij   |   Woord & Geschrift
teksten leven text works texte vermitteln

English | Deutsch

Hebreeuwse miniaturen — זוטות עבריות

Sjalom in Mokum

In mijn vorige stukje schreef ik dat de uitspraak van de Hebreeuwse bijbeltekst heel precies is vastgelegd met puntjes en streepjes bij de letters. Maar dat betekent niet dat iedereen het Hebreeuws op dezelfde manier uitspreekt.

Grofweg zijn er twee manieren. De eerste is de Sefardische, ontwikkeld door de Joden die in de Middeleeuwen in Spanje en Portugal (‘Sefarad’) woonden. In de Sefardische uitspraak zegt men bijvoorbeeld makóm of sjalóm, met een ‘a’ en met de klemtoon op de laatste lettergreep. Heel anders klinkt de Asjkenazische uitspraak, van de Joden uit Midden- en Oost-Europa (‘Asjkenaz’). Dan hoor je mókum of sjólem, met een ‘o’ en met de klemtoon op de eerste lettergreep.

In Mokum, ‘de plaats’ Amsterdam, klonken beide uitspraken door elkaar, maar de Asjkenazische is daar wel overheersend geworden, door het Jiddisj en het Bargoens. De Sefardische uitspraak geldt als de meer oorspronkelijke en wordt nu in Israël gebruikt.

Verschenen in Over & Weer. Kerkblad van de Protestantse Gemeente te Nijmegen, april 2009.

Donker Klezmer Genderneutraal? Arabreeuws Jad Wasjem DNEKNED Leven is het meervoud van lef Menora en minaret Makkabeüs Seksualiteit Ben-Hur Mijn of zijn Klemtoon-NBV Golgota Netanjahoe Rachmones – ech wel! Betselem Rosj Hasjana Namenmonument Attenojeleheine! Cheider Rode grond? Peuters Mooi Nogmaals: ossenkop Ossenkop Verborgen tuin Chabad Drie-eenheid Ester Mazzel Jezus Geen cent te makken Het raadsel van Venlo Godenzonen Na nach De oudste torarol ter wereld Toe, lag 100 jaar Klikje Bolleboos Messias Chanoeka Zien of gezien worden Gay Pride Schepping van de week De zesde dag Sjoa of Holocaust Pesach, het feest van voorbijgaan Nieuwe kracht De Tempelrol De boeken van Mozes Samaritanen 5772 Rechters Atsmaoet Hosanna Poeriem Hebreeuws op straat Tellen, tellen, tellen U of jij Het Jonge Testament Rosj Hasjana Geintje Aramees Mozes of Manasse God, god, goden Natuurmuseum De schepping Wortels Rekenen met letters De naam van God Oude en nieuwe letters ‘En toen Tora of Torah? In Israël Sjalom in Mokum Stl dt r gn klnkrs …